▪ رفتار ناپسند کودک در اثر تقلید از اطرافیان ایجاد می شود عاداتی که به تدریج باید ترک شوند
اگر کودک شما عادت و رفتار ناپسندی دارد و شما مصمم به تغییر این عادت هستید در درجه ا ول باید متوجه شوید که چه عاملی باعث بوجود آمدن آن شده است. اغلب این عادات در اثر تقلید از اطرافیان ایجاد می شود و کودک در حالات خستگی، هیجان، ناراحتی و استرس به این رفتارها مشغول می شود. این عادات باعث آرامش و تسکین کودک می شود.
بیشتر اوقات این عادات دوره کوتاهی ادامه دارد و عامل بیماری جدی مشاهده نمی شود و کودکان باگذشت زمان آنها را ترک می کنند. اگرچه مدیریت این دوره کار آسانی نیست.
به عنوان یک قانون کلی شما باید از این عادات چشم پوشی کنید، فریاد زدن و توجه به رفتار غلط و تنبیه کردن کودک نه تنها باعث ترک عادت نخواهد شد بلکه گاهی این عادت را طولانی تر خواهد کرد. صبوری شما کمک زیادی به حل مشکل خواهد کرد.
● مکیدن شست، انگشت و پستانک
قدرت مکیدن از ماه های اولیه زندگی آغاز می شود. بسیاری از کودکان تا سال اول تولد خود آن را ترک خواهند کرد و بیشتر آنها تا سن ۵ سالگی آن را ادامه خواهند داد.
مکیدن باعث تسکین و آرامش کودک شده و کمک می کند زودتر به خواب رود. اگر چه این عمل در هنگام رویش دندانهای دایمی در سن ۵ سالگی باعث تغییر در شکل دندانها و سقف دهان خواهد شد و در این زمان مراجعه به دندانپزشک ضروری است.
● ضربه زدن به سر
برخی از کودکان در هنگام شنیدن موسیقی و یا قبل از خواب سر خود را به طور مکرر به تخت و یا اطراف خود می زنند. نگرانی والدین این است که مبادا این عمل باعث صدمه به سر کودک شود.
این عادت در ۹ ماهگی شروع شده و در دو سالگی ترک خواهد شد از آنجایی که این عمل باعث ایجاد آرامش در کودک می شود جای نگرانی نیست.چرخاندن سر از راست به چپ یا بر عکس درکودکی که به پشت خوابیده نیز مشابه این عادت است که باعث ریزش کامل موهای پشت سر وی می شود.
● ساییدن دندانها به هم
این عادت در بیش از نیمی از کودکان دارای رشد طبیعی دیده می شود و در سن ۶ ماهگی یعنی زمان رویش اولین دندانها شروع می شود و سپس در ۵سالگی یعنی در زمان رویش دندانهای دایمی تکرار خواهد شد.
این عادت نیز بیشتر هنگام خواب تکرار می شود. بیشتر کودکان این عادت را ترک می کنند و بندرت افرادی تا سن بلوغ به این کار ادامه می دهند. این عمل تنها در زمانی باعث نگرانی است که به دندانها و اتصالات فک صدمه ایجاد کند در این مورد نیز مشورت با دندانپزشک ضروری است.
● جویدن ناخن
این عادت در صورتیکه منجر به زخم شدن اطراف ناخن و ایجاد عفونت شود نگران کننده است. روش های غیر مستقیم در ترک این عادت بیشتر تأثیر دارد.
● وارد کردن انگشت در بینی
یکی از عادات بسیار ناپسند در کودکان و بزرگسالان و البته شایع است! شروع این عادت در اثر تحریک بینی بوسیله عامل عفونت، آلرژی یا صدمه جزیی به بینی است. وارد کردن انگشت به بینی این صدمات را بیشتر کرده و یک سیکل معیوبی ایجاد خواهد شد. علت بسیاری از خونریزی های بینی نیز همین عادت است.
به کودکان بگویید این عادت از نظر اجتماعی پسندیده نیست آنها می توانند برای تمیز کردن بینی خود از دستمال استفاده کنند و با وارد کردن انگشت به بینی بسیاری از عوامل بیماری زا را به بینی خود وارد خواهند کرد.گاهی استفاده از ژل های مخصوص جهت چرب کردن داخل بینی و اسپری نمکی جهت مرطوب کردن آن مفید است.
● کندن موی بدن
البته ریزش مو همیشه نیاز به نظر پزشک دارد. اما در مواردی که کودکان با موهای خود بازی می کنند یا به کندن آن عادت دارند مانند سایر عادات کودکان برای رسیدن به آرامش است.
در موارد بسیار نادر یعنی کندن موهای ابرو، مژه و سایر نقاط بدن غیر طبیعی محسوب شده و نیاز به مشورت با پزشک دارد.
● تیک ها
«تیک» تکان و یا حرکات ناگهانی هستند که غالباً تکرار می شوند. این حرکات در هر نقطه از بدن دیده می شوند. تیک های ناحیه صورت بیشتر در چشم دیده می شود.
«تیک» موقتی، عادتی است که در زمان کودکی یا ده سالگی و برای مدت یک ماه تا یک سال ادامه دارد کودک می تواند برای مدت چند دقیقه یا چند ساعت بطور ارادی آن را کنترل کند و غالباً در ساعات خاصی بروز می کند و نه در تمام ساعات. بندرت تیک های مربوط به صدا یا تیک های پیچیده تری وجود دارند که مربوط به بیماری به نام «سندرم تورتی» است.
اگر تیکی برای مدت بیش از یک سال ادامه داشت و کودک نتوانست آن را کنترل کند نشان دهنده مشکل جدی است و نیاز به بررسی بیشتر دارد.
● تنگی نفس
علایم تنگی و گرفتگی نفس ممکن است از چند ثانیه تا چند دقیقه طول بکشد. این حالت بیشتر در سن ۱۸ تا ۲۴ ماه دیده می شود و در ۵ سالگی قطع خواهد شد.
ـ دو نوع تنگی نفس وجود دارد: سیانوتیک و رنگ پریده.
ـ اولین باری که متوجه این حالات در کودک شدید حتماً به پزشک مراجعه کنید.
ـ ممکن است این حالات در اثر کم خونی مختصر باشد.
ـ چطور می توان عادات غلط را در کودکان از بین برد
▪ ابتدا سعی کنید آن را نادیده بگیرید. اغلب کودکان به مرور زمان عادت غلط را ترک خواهند کرد. توجه به مسئله باعث تشویق بیشتر آنها به ادامه رفتار غلط خواهد شد.
▪ کودک را به عادات خوب تشویق کنید. مثلا به او بگویید متوجه شده اید که مدت زیادی است ناخن خود را نجویده است و چقدر ناخن هایش زیباتر به نظر می رسد.
▪ به نظر می رسد قبل از اینکه کودک، خود تمایلی برای ترک عادت نشان دهد تلاش شما بی ثمر باشد. مثلا دختر کوچولویی که در سنین پایین ناخن می جود کمی که بزرگ تر شود به زیبایی ناخن هایش بیشتر ا همیت می دهد و تمایل پیدا می کند عادت غلط خود را ترک کند.
▪ اگر چندین عادت غلط در کودک وجود دارد سعی نکنید تمامی عادات را در یک زمان تغییر دهید. بهتر است بر مهم ترین و پرخطرترین عادت او تمرکز کنید.
▪ تلاش کنید علت عدم آرامش کودک را پیدا و به او کمک کنید با عامل اضطراب کنار آید. به او فرصت دهید با شما صحبت کند و علت نگرانی هایش را بیان نماید. ارتباط چشمی با او داشته باشید و خوب به حرفهایش گوش دهید.
▪ به کودک حق انتخاب دهید. این کار باعث می شود اضطرابش کمتر شود و احساس کند به شرایط مسلط است. برای مثال: «آیا دوست داری برای صبحانه پنیر و گردو بخوری یا کره با مربا؟»
▪ او را هدایت کنید شرایط و مکان بهتری را پیدا کند. برای مثال به او بگویید: «اگر تصمیم داری بینی ات را تخلیه کنی به دستشویی برو و بعداز تخلیه بینی هم دستهایت را بشوی. این کار از نظر اجتماعی زیباتر است.»
▪ هدف این است که کودکان بهترین تصمیم را بگیرند نه این که مجبور شوند در برابر خواسته های شما تسلیم شوند. پس صبور باشید. برای رسیدن به هدف زمان زیادی لازم است.
▪ مهربان باشید. همیشه و در همه حال منطقی و طبیعی رفتار کنید.
▪ قوانین ثابتی را وضع کنید و همیشه برای اجرای آن دلایل منطقی بیاورید.
▪ کودکان باید متوجه باشند که نتیجه زیرپا گذاشتن مقررات چه عواقب بدی بدنبال خواهد داشت.