معلم از دیر باز نقش مهمی درپرورش شخصیت اجتماعی و اجتماعی شدن دانش آموزان داشته است، اما قبل از این که به نقش معلمین عزیز در اجتماعی کردن کودکان بپردازیم، تعریفی از شخصیت ارائه دهیم.
کلمه شخصیت برابر معادل کلمه Personality درحقیقت از ریشه لاتین persona گرفته شده که به معنای «نقاب یا ماسکی» بود که در یونان و روم قدیم بازیگران تئاتر پرچهره می گذاشتند. این تعبیر تلویحاً اشاره دارد بر این مطلب که شخصیت هر کس ماسکی است که او برچهره خود می زند تا وجه تمیز او از دیگران باشد، پس نباید این تعریف شخصیت از دیدگاه روان شناسان چنین است.
▪ شخصیت:
عبارتست از مجموعه ویژگی های جسمی، روان، و رفتاری که هر فرد را از افراد دیگر متمایز می سازد.
معلمین عزیز باید به این نکته توجه کافی داشته باشند که رشد اجتماعی دانش آموزان از جنبه های مهم و قابل توجه درفرایند اجتماعی شدن و شکل گیری شخصیت اجتماعی است،البته جنبه های بدنی، ذهنی، عاطفی، اخلاقی و معنوی نیز در جریان رشد مهم هستند. مقاله موجود به معلمین عزیز کمک می کند تا درشناسایی استعدادهای اجتماعی شدن دانش آموزان موفق باشند.
● دانش آموزان رشد یافته اجتماعی دارای چه ویژگی هایی هستند؟
۱) selfconspek (اعتماد به نفس) بالایی برخوردارند.
۲) برای خود و دیگران احترام قائل اند.
۳) مسئولیت کارهای خود را می پذیرند.
۴) در فعالیت های گروهی شرکت می کنند.
۵) دچار ترس و اضطراب های اجتماعی نیستند. مثل: ترس از حضور درجمع، مثل ترس از اماکن عمومی
از میان عوامل گوناگون موثر در رشد و پرورش شخصیت اجتماعی دانش آموزان که شامل:
▪ محیط خانواده:
مدرسه، گروه همسالان، وسایل ارتباط چشمی است، خانواده و مدرسه اهمیت بسزایی دارد که دراین جا مختصراً به نقش خانواده در مدرسه می پردازیم.
▪ محیط خانواده:
اولین و مهمترین واحد اجتماعی که دررشد اجتماعی دانش آموز ایفای نقش می کند خانواده است.
خانواده همانند پلی است که دانش آموز را به جامعه وصل می کند، بنابر این پل یاد شده بایستی از استحکام عاطفی و شخصیتی برخوردار باشد تا در تند بادهای هیجانات و اضطراب ها نلرزد، اولین تماس های کودک در خانواده و در ارتباط متقابل با والدین، برادران و خواهران صورت می گیرد، شکی نیست که مشاهده، تقلید و الگوبرداری از موثرترین شیوه های یادگیری رفتارهای اجتماعی در دانش آموزان به شمار می رود.
درمورد نقش عوامل خانوادگی موثر بر شخصیت اجتماعی دانش آموز محورهای زیر حائز اهمیت است:
۱) نوع و نحوه برقراری ارتباط والدین با دیگر اعضای خانواده با دانش آموز.
۲) تاکید بر عزت نفس، احترام به خود دیگران در روابط اجتماعی دانش آموز.
۳) استفاده از بازیهای گروهی.
۴) آموزش مهارت های اجتماعی
۵) رعایت تفاوت های فردی بین دختران و پسران در یادگیری الگوهای رفتار اجتماعی.
۶) گاهی والدین از تغییر و تحولات و نیازهای اجتماعی و فرهنگی جامعه.
یکی دیگر از عوامل تاثیرگذار بر رشد اجتماعی فرزندان محیط مدرسه می باشد.
محیط مدرسه: آن جایی که دانش آموزان حدوداً ۱.۳ وقت خود را در محیط مدرسه سپری می کنند، محیط مدرسه بایستی از نظر عاطفی و شخصیتی، همچنین از نظر فیزیکی و امکانات مخصوصاً در سنین پایین و در سنین دبستان شبیه محیط خانواده باشد، چرا که پایه های شخصیتی دانش آموز دراین سنین بعد از خانواده، مدرسه و گروه همسالان می باشد.